Salça

Salça, genellikle domates veya biberin ezilip suyunun uçurulmasıyla elde edilen yoğun kıvamlı bir gıda ürünüdür. Yemeklere renk, tat ve kıvam vermek amacıyla kullanılır. En yaygın türleri domates salçası ve biber salçasıdır. Bazı üretimlerde iki ürün birlikte de işlenebilir. Salça hem ev yapımı yöntemlerle hem de endüstriyel tesislerde üretilir ve uzun süre saklanabilen bir temel mutfak malzemesi olarak kabul edilir.

Salça yapımında hammaddeler yıkanır, ayıklanır ve parçalanır. Elde edilen püre, suyunun büyük bölümü buharlaşana kadar kaynatılır veya güneşte bekletilerek koyulaştırılır. Ev üretiminde güneşte yoğunlaştırma yöntemi yaygındır. Endüstriyel üretimde ise kontrollü ısıtma ve vakumlu sistemlerle koyulaştırma yapılır. Kıvam arttıkça renk koyulaşır ve tat yoğunlaşır. Tuz eklenmesi hem lezzet hem de dayanıklılık sağlar.

Domates salçası daha tatlı ve dengeli bir tada sahipken, biber salçası kullanılan biber türüne göre tatlı veya acı olabilir. Biber salçası özellikle kırmızı biberden yapılır ve bazı bölgesel mutfaklarda daha yaygın kullanılır. Salça; çorba, sos, et yemekleri, sebze yemekleri ve bakliyat yemeklerinde temel tat vericilerden biridir.

Besin içeriği bakımından salça, ham maddesine göre değişmekle birlikte yoğunlaştırılmış yapısı nedeniyle vitamin ve mineral açısından derişik bir üründür. Kapalı kapta, serin ve ışık almayan ortamda saklanır. Açıldıktan sonra yüzeyinin yağla kaplanması veya soğukta tutulması bozulmayı yavaşlatmaya yardımcı olur. Salça, birçok mutfakta temel hazırlık ürünü olarak yer alır.